Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal

Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer 

Het lijkt wel of het eeuwig augustus is

Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal, maar tegenwoordig weten we ‘van de winter een zomer te maken.’ Er is veel kunstlicht in huis en op straat waarmee we de lange zomeravonden nabootsen. Het hele jaar door is de supermarkt en onze koelkast gevuld met producten die vroeger alleen in de zomer verkrijgbaar waren. Wanneer we de winter onze verwarming opdraaien is de temperatuur binnenshuis zomers. We leven in een ‘eeuwige augustusmaand.’

.> Lees hier meer over de beste tijd om te gaan slapen

Op koude en donkere winternachten kroop men rond een uur of 7 al in bed. Men sliep bij elkaar in bed en dichtbij de dieren. Ook zij gaven warmte. Door vroeg te gaan slapen en lang in bed te liggen en tijdens de barre winters niet al te actief te zijn, had men minder voeding en brandstof nodig.

Aan het eind van de zomer was men vaak goed op gewicht, maar aan het eind van een lange winter, waren de meeste mensen vaak ziekelijk en meerdere kilo’s afgevallen. Anders dan in de zomer was er bovendien weinig te jagen en door de kou en de sneeuw was voedsel verzamelen moeilijker. Daarvoor was het voorjaar en de zomer juist geschikt. Er was genoeg te doen. Men stond veel eerder op en ging veel later slapen. 

Tot ver in de middeleeuwen was de winter een periode van armoe en schaarste. Door langer in bed te liggen, bespaarde men voedsel en brandhout. In de zomer was minder slapen juist functioneel. Tijdens de lange dagen kon men jagen, oogsten en voorraden aanleggen voor de winter

Dit artikel “Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer” is afkomstig uit het Slaapcursus E-book.

“Slecht slapen is een 24-uurs-probleem, dat vraagt om een 24-uurs oplossing,” aldus Rob de Ron. Hij is slaaponderzoeker en schrijver van het Slaapcursus E-book. Daarnaast is hij yoga nidra docent en heeft hij meerder luisterboeken met yoga nidra slaapmeditaties ingesproken.

Nadat zijn vrouw slaapproblemen kreeg en hij de gevolgen van dichtbij meemaakte, ontwikkelde Rob de Ron de eerste Nederlandse Slaapcursus. Wil je ook deelnemen? Bekijk dan de cursusagenda voor de eerstvolgende slaapcursus in jouw buurt.

Slaapcursus Boek over Slaap en Slaapproblemen bestellen
Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal
Slaapcursus Luisterboek 1 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal
Slaapcursus Luisterboek 2 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal
Slaapcursus Luisterboek 3 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer was vroege heel normaal

Je kunt het slaapcursus E-book en de luisterboeken eenvoudig bestellen en downloaden op je favoriete digitale apparaat. Zo heb je ze altijd en overal bij de hand.

    Slapen in winter en zomer

    Zoals de in het hoge noorden van Canada wonende slaapdeskundige Jessica Gamble in haar TED talk vertelt, slaapt men daar anders in de winter, dan in de zomer. Vroeger was ook bij ons circadiane ritme elk seizoen anders. Aangezien cortisol en melatonine gevoelig zijn voor licht, is eeuwenlang het moment van afgifte in de donkere winterperiode anders geweest, dan tijdens de lichte zomermaanden.

    Tegenwoordig wordt dit verschil in licht tijdens seizoenen veelal tenietgedaan door kunstlicht en andere technische en culturele veranderingen. We kunnen ons weren tegen de donkere, koude wintermaanden met voldoende kunstlicht, een goed gevulde voorraadkast en centrale verwarming. We hebben bovendien boeken, films, computers, smartphones en spelletjes om ons tijdens de lange winteravonden te vermaken. Hoe doorstond men vroeger de avonden in dit jaargetijde?

    Duisternis, kou en verveling

    Er waren weinig vormen van vermaak. Ook al kon men sinds de vroege renaissance gemakkelijker boeken in oplage drukken en verspreiden, er waren niet veel mensen die konden lezen. Des te vroeger men sliep, des te korter duurden de lange, saaie winteravonden. Het zou tot aan de 20e eeuw duren voordat vrijwel iedereen kon lezen en over een kaars, olielamp en andere lichtbron beschikte om de avond, anders dan met slaap, kon worden ingevuld.

    Categorie: Slaap- waakritme Artikel: ‘Minder slaap in de zomer, meer in de winter.’ Auteur: Rob de Ron

    Slaap Boek. De slaap (1867) Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898)

    Afbeelding 1 bij artikel ‘Slapen in de winter en de zomer.’

    De Slaap (1867) Pierre Puvis de Chavannes (1824-1898)

    Het slaapmotief bood Puvis de Chavannes mogelijkheid om liggende lichamen van voren, van achteren en van opzij af te beelden, omarmend en alleen. De compositie refereert aan een fragment uit de Aeneas van de oude Romeinse dichter Vergilius (70-19 v. Chr.): “Het was het uur waarop de eerste rust van vermoeide stervelingen begint” (boek 2, regel 268). Uit deze tekst van Vergilius, blijkt dat men, vòòr de industriële revolutie, de slaap verdeelde in twee delen, de zgn. Bi-fasale slaap.

    Omdat cortisol en melatonine reageren op licht en donker verschilt de afgifte per jaargetijde.

    Afbeelding 2 bij artikel ‘Slapen in de winter en de zomer.’

    Omdat cortisol en melatonine reageren op licht en donker verschilt het moment van afgifte per seizoen.

    Op de horizontale as staan de maanden, beginnend en eindigend met de J van Januari. Op de verticale as de 24 uren die een etmaal telt. De gele kleur geeft het aantal zonuren per etmaal aan (zowel in de onderste afbeelding als in de 4 kleinere afbeeldingen rechtsboven). De verticale rode balken in de onderste afbeelding geven de actieve waak-uren aan.

      Armoede en schaarste in de winter

      Men kon vroeger tijdens de winters geen hout sprokkelen of voedsel vergaren, en niet jagen, oogsten of werken. Er was aan het eind van een barre winter vaak onvoldoende brandhout of voedsel om te overleven. Velen waren tegen het voorjaar ziekelijk en sterk vermagerd. Tot ver in de middeleeuwen was de winter in de noordelijk en zuidelijke delen van onze aarde een periode van armoe en schaarste. Pas sinds de twintigste eeuw zijn winkels en markten elk seizoen ruim voorzien van voedsel en kreeg men meerdere mogelijkheden om de woning te verwarmen en de kou buiten te houden.

      De donkere, saaie en koude winter nodigde uit om meer te slapen

      Vroeger sliep men in vochtige holen, tochtige hutten en gehorige huizen op de kale grond of op stro. Slechts een zeer klein deel sliep in luxe bedden en in aparte, verwarmde slaapkamers. Het grootste deel van de bevolking hield zijn dagelijkse kleding aan en bleef warm door dicht bij elkaar te slapen, soms in de nabijheid van gedomesticeerde dieren. Rillend van de kou en omringd door een diepe duisternis, kroop men op tijd onder de ‘wol’.

      Slechts een enkeling kon zich de luxe van afzonderlijke slaapvertrekken veroorloven. Een bed met warme wollen dekens en met een door linnen, wol of zelfs zijde omgeven matras, was voor velen een ongekende weelde. Gelukkig werd men door de vroege duisternis en het gebrek aan ‘lichtvervuiling’ doorspoeld met melatonine en was de slaap niet ver weg.

      Artikel: ‘Slaapanders in winter dan in de zomer.’ Categorie: Slaap-waak-ritme

      Tegenwoordig slapen we in elk seizoen ongeveer hetzelfde, maar meer slapen in de winter en minder in de zomer was vroeger heel normaal

      Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer.'

      Workshop zakelijk

      Volg met je bedrijf, instelling of organisatie een (online) slaapworkshop of slaaplezing.

      Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer.'

      Slaapcursus particulier

      De Slaapcursus duurt één dag en wordt  o.a. gegeven in Amsterdam en Amersfoort.

      Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer.'

      Rob de Ron

      Goed slapen leek hem de normaalste zaak van de wereld. Tot zijn vrouw slaapproblemen kreeg.

      Meer slapen in de winter en minder slaap in de zomer.'

      In de media

      Presentatrice Mirthe van der Drift interviewt slaaponderzoeker Rob de Ron op NPO Radio 1.

      Zalig geslapen

      Bedankt voor de geweldige slaapcursus. Ik ben nu een week verder en heb de hele week zalig geslapen. Naar reviews >

      Als een blok geslapen

      Er heeft zich een klein wonder voltrokken: ik heb voor het eerst sinds maanden als een blok geslapen! Naar reviews >

      Ik slaap weer

      Ik ben ontzettend blij dat ik sinds 1,5 week weer slaap en mij fitter voel. Ik wil je hartelijk bedanken, ik was eigenlijk ten einde raad. Naar reviews >

      6 Uur doorgeslapen

      Voor het eerst in bijna 30 jaar heb ik een paar nachten achter elkaar meer dan zes uur doorgeslapen. Ik ben blij dat ik deze slaapcursus tegenkwam. Naar reviews >

       Meer Slaap in de winter en minder Slapen in de Zomer

      Afbeeldingen bij het artikel ‘meer slaap in de winter en minder in de zomer.’

      Boven: De Middagrust (naar Millet) (1890-1891) Vincent van Gogh (1853-1890) Musee d’ Orsay, Parijs

      Onder: William Sidney Mount (1807-1868). Boys Caught Napping in a Field (1848). Brooklyn Museum, New York.

      Categorie: Slaap- waakritme