Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag

Melatonine en cortisol, hormoon van de nacht en hormoon van de dag

Hormonen die dag en nacht in beweging zetten

Melatonine en cortisol, worden ook wel het hormoon van de nacht en het hormoon van de dag genoemd. Chemische stofjes die veranderingen in ons brein en lichaam veroorzaken noemen we hormonen. De belangrijkste hormonen die ons doen slapen en ontwaken en ons dag- en nachtritme bepalen zijn melatonine en cortisol.

> Lees hier meer over slapen en waken in zomer- en winterperiode

Zoals de in het hoge noorden van Canada wonende chronobiologe Jessa Gamble in haar TED talk vertelt, slaapt men daar anders in de winter, dan in de zomer. Vroeger was ook bij ons circadiane ritme elk seizoen anders. Aangezien cortisol en melatonine gevoelig zijn voor licht, is eeuwenlang het moment van afgifte in de donkere winterperiode anders geweest, dan tijdens de lichte zomermaanden.

Hormoon komt van het Griekse hormao, dat ‘in beweging zetten’ betekent. Het hormoon dat ons richting slaap doet bewegen, is melatonine en het hormoon dat ons richting ontwaken doet bewegen, is cortisol

Het artikel “melatonine en cortisol” is afkomstig uit het Slaapcursus E-book.

“Slecht slapen is een 24-uurs-probleem, dat vraagt om een 24-uurs oplossing,” aldus Rob de Ron. Hij is slaaponderzoeker en schrijver van het Slaapcursus E-book. Daarnaast is hij yoga nidra docent en heeft hij meerder luisterboeken met yoga nidra slaapmeditaties ingesproken.

Nadat zijn vrouw slaapproblemen kreeg en hij de gevolgen van dichtbij meemaakte, ontwikkelde Rob de Ron de eerste Nederlandse Slaapcursus. Wil je ook deelnemen? Bekijk dan de cursusagenda voor de eerstvolgende slaapcursus in jouw buurt.

Slaapcursus Boek over Slaap en Slaapproblemen bestellen
Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.
Slaapcursus Luisterboek 1 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.
Slaapcursus Luisterboek 2 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.
Slaapcursus Luisterboek 3 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.

Je kunt het slaapcursus E-book en de luisterboeken eenvoudig bestellen en downloaden op je favoriete digitale apparaat. Zo heb je ze altijd en overal bij de hand.

    Melatonine, het hormoon van de nacht

    Ons circadiaanse ritme komt tot stand doordat het aantal impulsen en de hersengolven die daardoor ontstaan, een chemische veranderingen in ons brein en lichaam veroorzaken. Die chemische stofjes noemen we hormonen. We beschikken over zo’n veertig verschillende hormonen. Het woord hormoon komt van het Griekse hormao, dat ‘in beweging zetten’ betekent. Het hormoon dat ons doet bewegen richting slaap is melatonine en het hormoon dat ons de andere kant op laat bewegen, richting waakzaamheid, is cortisol.

    De biologische klok geeft een signaal aan de pijnappelklier om melatonine te produceren wanneer de hoeveelheid licht onder een bepaalde waarde komt. De melatonine wordt getransporteerd via het bloed, zodat alle organen in je lichaam tegelijkertijd weten dat het tijd is om de activiteit te verminderen en zich voor te bereiden op de slaap.

    Omdat niet elke dag hetzelfde verloopt en je bijvoorbeeld op een ander tijdstip hebt gegeten of tot laat in de avond hebt doorgewerkt, kunnen de organen uit de pas lopen. Het tijdstip waarop je in slaap valt zal daarom wisselen. Het is eenvoudiger om dagelijks ongeveer op dezelfde tijd op te staan en de dag te beginnen. Met licht, beweging, een goed ontbijt en wat frisse lucht help je de centrale biologische klok om het signaal te geven dat de dag begonnen en alle lichaamsklokjes gelijk te zetten.

    De afgifte van melatonine stijgt aan he begin van de avond, bij het invallen van de duisternis, het cortisol niveau stijgt juist aan het begin van de dag.

    Afbeelding 1 bij artikel ‘Melatonine, het hormoon van de nacht, cortisol het hormoon van de dag.’

    De afgifte van Cortisol begint al in de vroege ochtenduren, om je wakker te krijgen. Wanneer het cortisol daalt (in de loop van de avond) stijgt de melatonine afgifte. En omgekeerd, Wanneer de melatonine daalt (in de vroege ochtend) stijgt de afgifte van cortisol.

      Cortisol, het hormoon van de dag

      Tegen de ochtend is het melatonineniveau laag en begint de productie van cortisol. Cortisol wordt het stresshormoon genoemd, omdat het vrijkomt bij elke vorm van stress, zowel fysiek als mentaal. De productie van cortisol treedt niet alleen tijdens stresssituaties in werking. Net als melatonine volgt cortisol een circadiaans ritme. Je cortisolniveau daalt bij afname van licht en stijgt bij toename. Dat wil zeggen dat de productie volgens een vaste golvende beweging elke 24 uur, omhoog en omlaag beweegt, tegengesteld aan de productie van melatonine.

      Wanneer je ’s avonds laat op je mobiel kijkt, kan het kunstlicht dus niet alleen de productie van melatonine verminderen, maar ook de productie van cortisol verhogen waardoor je waakzaamheid toeneemt. Nu begrijp je nog beter hoe kunstlicht je hersenen en lichaam kan verwarren, maar ook waarom je de biologische klok het best in de ochtend kunt resetten. Het natuurlijke ochtendlicht stimuleert de cortisolproductie en geeft een eerste signaal aan je lichaam en hersenen voor een opwaartse waakgolf.

      Categorie: Slaap- waakritme Artikel: ‘Melatonine, het hormoon van de nacht, cortisol het hormoon van de dag.’ 

      Net als melatonine volgt cortisol een circadiaans ritme. Je cortisolniveau daalt bij afname van licht en stijgt bij toename. Het cortisolniveau is zelfs het hoogst aan he begin van de dag, wanneer je nog niet helemaal wakker en alert bent

      Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.

      Workshop zakelijk

      Volg met je bedrijf, instelling of organisatie een (online) slaapworkshop of slaaplezing.

      Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.

      Slaapcursus particulier

      De Slaapcursus duurt één dag en wordt  o.a. gegeven in Amsterdam en Amersfoort.

      Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.

      Rob de Ron

      Goed slapen leek hem de normaalste zaak van de wereld. Tot zijn vrouw slaapproblemen kreeg.

      Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.

      In de media

      Presentatrice Mirthe van der Drift interviewt slaaponderzoeker Rob de Ron op NPO Radio 1.

      Zalig geslapen

      Bedankt voor de geweldige slaapcursus. Ik ben nu een week verder en heb de hele week zalig geslapen. Naar reviews >

      Als een blok geslapen

      Er heeft zich een klein wonder voltrokken: ik heb voor het eerst sinds maanden als een blok geslapen! Naar reviews >

      Ik slaap weer

      Ik ben ontzettend blij dat ik sinds 1,5 week weer slaap en mij fitter voel. Ik wil je hartelijk bedanken, ik was eigenlijk ten einde raad. Naar reviews >

      6 Uur doorgeslapen

      Voor het eerst in bijna 30 jaar heb ik een paar nachten achter elkaar meer dan zes uur doorgeslapen. Ik ben blij dat ik deze slaapcursus tegenkwam. Naar reviews >

      Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag

      Afbeeldingen bij het artikel ‘Melatonine en Cortisol, hormoon van de nacht en het hormoon van de dag.’

      Boven: De Middagrust (naar Millet) (1890-1891) Vincent van Gogh (1853-1890) Musee d’ Orsay, Parijs

      Onder: William Sidney Mount (1807-1868). Boys Caught Napping in a Field (1848). Brooklyn Museum, New York.

      Categorie: Slaap- waakritme