De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

De Biologische Klok en de Formatio Reticularis

Geleidelijk draait het waak slaapcentrum de hersenimpulsen omlaag, zodat je tijd krijgt een veilige plek te vinden

De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein, zorgen voor een regelmatig ritme van waken en slapen. De geleidelijkheid waarmee ons zenuwstelsel van een wakkere bewustzijnstoestand naar een slaperige  overgaat, is evolutionair goed geregeld. Daardoor kunnen we ons voorbereiden op onze slaap, door een veilige en comfortabele plek te zoeken. Gelukkig maar, want stel je eens voor dat je pardoes in slaap zou vallen, terwijl je boodschappen doet, achter het stuur zit, of langd een afgrond loopt …

> Lees hier meer over een slaapgrafiek of hypnogram

Een slaapcyclus bestaat uit meerdere slaapfasen, die we kunnen weergeven in een hypnogram of slaapgrafiek. Een slaapgrafiek komt tot stand door het meten van de hersengolven van een slapend persoon. De overgang van de verschillende hersenfrequenties van hoog naar laag en andersom, geeft het beeld van een serie opeenvolgende golven of slaapcycli

Het 24-uurs ritme van activiteit en rust wordt mede bepaald door de biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum van ons brein

Het artikel “De biologische klok en de formatio reticularis” is afkomstig uit het Slaapcursus E-book.

“Slecht slapen is een 24-uurs-probleem, dat vraagt om een 24-uurs oplossing,” aldus Rob de Ron. Hij is slaaponderzoeker en schrijver van het Slaapcursus E-book. Daarnaast is hij yoga nidra docent en heeft hij meerder luisterboeken met yoga nidra slaapmeditaties ingesproken.

Nadat zijn vrouw slaapproblemen kreeg en hij de gevolgen van dichtbij meemaakte, ontwikkelde Rob de Ron de eerste Nederlandse Slaapcursus. Wil je ook deelnemen? Bekijk dan de cursusagenda voor de eerstvolgende slaapcursus in jouw buurt.

Slaapcursus Boek over Slaap en Slaapproblemen bestellen
De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein
Slaapcursus Luisterboek 1 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein
Slaapcursus Luisterboek 2 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein
Slaapcursus Luisterboek 3 met 3 yoga nidra slaap meditaties en intro
De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

Je kunt het slaapcursus E-book en de luisterboeken eenvoudig bestellen en downloaden op je favoriete digitale apparaat. Zo heb je ze altijd en overal bij de hand.

De Formatio Reticularis is geen schakelaar, maar een dimmer

Stel je voor dat van het ene op het andere moment in slaap zou kunnen vallen. Zonder dat je lichaam een signaal geeft, val je op onregelmatige tijden pardoes in slaap. Tijdens het winkelen, praten of wandelen wordt je lichaam slap, je zakt door je benen en je kunt je niet meer bewegen. Je zou je voortdurend verwonden. Je merkt plots niets meer van je omgeving zodat mensen met je kunnen doen wat ze willen, want je bent je van niets bewust. Stel je eens voor wat er zou gebeuren als je op willekeurige momenten in slaap valt tijdens het autorijden, fietsen, traplopen of als je net een hete pan soep op tafel wilt zetten. De biologische klok schakelt je brein niet abrupt uit.

Categorie: Nachtrust. Artikel: ‘De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum van je brein.’ 

Wist je dat…

…wanneer je merkt dat je biologische klok verward is geraakt en je ’s avonds niet goed inslaapt, je deze beter in de ochtend dan in de avond kan resetten? Het is belangrijker om je organisme duidelijk te maken wanneer de dag begint, dan wanneer deze eindigt. Iets later of vroeger naar bed gaan, geeft minder verstoring dan te vroeg of te laat opstaan. Een vaste tijd, ook in de weekenden, is belangrijk, omdat vanaf het moment van ontwaken je biologische klok begint te tikken. Je lichaam en brein weten dan ‘s avonds vanzelf wanneer het weer tijd is om het rustig aan te doen om je organisme voor te bereiden op een gezonde en goede nachtrust.

De biologische klok en de formatio reticularis, het slaap waakcentrum van ons brein.

Afbeelding 1 bij artikel ‘De biologische klok en de formatio reticularis.’

De biologische klok en de formatio reticularis werken niet als een aan- en uitknop, maar als een dimmer. Daardoor val je niet pardoes in slaap op ongewenste momenten. De spinster op dit schilderij zit op een stoel, de situatie is gelukkig niet gevaarlijk en ze dommelt langzaam weg

De spinster (1853) van Gustave Courbet (1819-1877) hangt in het Fabre Museum in Montpellier. 

Langzaam draait de formatio reticularis, het waak slaapcentrum, het aantal hersenimpulsen omlaag

Je hersenen beschikken gelukkig niet over een mechanisme dat onafhankelijk van je biologische klok het brein resoluut kan uitschakelen. Het is een proces, waarbij de biologische klok in samenwerking met de formatio reticularis geleidelijk het aantal hersenimpulsen terugdraait. Het brein geeft tijdens dit proces een aantal signalen. We gapen, knikkebollen, kunnen onze ogen niet meer goed openhouden en ons minder goed concentreren. Langzaamaan worden we slaperig. Het proces waarbij je van een hoog naar een gemiddeld en naar een laag arousalniveau tot slapen komt, kan zo’n anderhalf tot twee uur duren. De evolutie heeft je dus ruim de tijd gegeven om een veilig heenkomen te vinden.

Omdat dit een geleidelijk proces is, kunnen we de biologische klok en de formatio reticularis of slaap-waakcentrum, beter als dimmers zien, dan als AAN en UIT knoppen. Zoals de zon langzaam ondergaat en de duisternis niet plotseling invalt zo wordt ook de elektrische activiteit in het zenuwstelsel geleidelijk verminderd. Ons bewustzijn beweegt geleidelijk van waakzaamheid naar rust, en vanuit rust naar slaap. Wat er daarna gebeurt, zien we in een slaapgrafiek of polysomnogram.

Artikel: ‘De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum van ons brein.’ Categorie: Nachtrust.

Omdat de overgang van waken naar slapen een geleidelijk proces is, kunnen we de biologische klok en formatio reticularis – het slaap-waakcentrum-  beter als dimmers zien, dan als AAN en UIT knoppen

De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

Workshop zakelijk

Volg met je bedrijf, instelling of organisatie een (online) slaapworkshop of slaaplezing.

De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

Slaapcursus particulier

De Slaapcursus duurt één dag en wordt  o.a. gegeven in Amsterdam en Amersfoort.

De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

Rob de Ron

Goed slapen leek hem de normaalste zaak van de wereld. Tot zijn vrouw slaapproblemen kreeg.

De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein

In de media

Presentatrice Mirthe van der Drift interviewt slaaponderzoeker Rob de Ron op NPO Radio 1.

Zalig geslapen

Bedankt voor de geweldige slaapcursus. Ik ben nu een week verder en heb de hele week zalig geslapen. Naar reviews >

Als een blok geslapen

Er heeft zich een klein wonder voltrokken: ik heb voor het eerst sinds maanden als een blok geslapen! Naar reviews >

Ik slaap weer

Ik ben ontzettend blij dat ik sinds 1,5 week weer slaap en mij fitter voel. Ik wil je hartelijk bedanken, ik was eigenlijk ten einde raad. Naar reviews >

6 Uur doorgeslapen

Voor het eerst in bijna 30 jaar heb ik een paar nachten achter elkaar meer dan zes uur doorgeslapen. Ik ben blij dat ik deze slaapcursus tegenkwam. Naar reviews >

Slaap- waakritme en een goede nachtrust

Afbeeldingen bij het artikel ‘De biologische klok en de formatio reticularis, het waak slaapcentrum in ons brein.’

Boven: De Middagrust (naar Millet) (1890-1891) Vincent van Gogh (1853-1890) Musee d’ Orsay, Parijs

Onder: William Sidney Mount (1807-1868). Boys Caught Napping in a Field (1848). Brooklyn Museum, New York.

Catogrie Nachtrust